Waarom Chinese lezers beweren dat de Ming-dynastie alles bedekte
Een vraag die circuleert in Chinese lezersgemeenschappen werpt iets op dat veel nieuwkomers bij hanfu, de beweging om traditionele Han-Chinese kleding nieuw leven in te blazen, heeft verward: waarom laten Tang- en Song-dynastie-stijlen de nek en het sleutelbeen bloot, terwijl Ming-dynastie-kleding bijna alles lijkt te bedekken?
Het korte antwoord, volgens de veel gedeelde uitleg, is dat moderne hanfu meestal is gemodelleerd naar formele ceremoniële kleding, niet naar wat mensen thuis daadwerkelijk droegen. Formele gewaden waren ontworpen om waardigheid en rang uit te stralen, dus ze wikkelden het lichaam strak en laagden stof over de borst en keel. Dat is niet hetzelfde als dagelijkse kleding, en het verschil is belangrijk.
Het bewijs komt uit de schilderkunst. In een Ming-schilderij getiteld “Zomergenot in het lotus-paviljoen” rust een welgestelde jonge vrouw in een tuinpaviljoen met slechts een rode doek over haar buik gedrapeerd, haar borst ontbloot. De uitleg behandelt dit als een extreem geval rather dan de norm, maar het toont hoe los de regels privé konden zijn, en hoeveel huid een hete zomerdag kon rechtvaardigen.
Voor het meer gewone beeld wijst de auteur op het “straatverkoper”-genre, een populair onderwerp in de Ming-schilderkunst dat straatverkopers, hun waren en de gezinnen die bij hen kochten toont. In een lentescène dragen zowel een eenvoudige straatverkoper als netjes geklede kinderen korte mouwen van gaas in plaats van iets dat strak om de nek zit. Lente, niet hoogzomer, is de setting, wat de lichte kleding nog veelzeggender maakt.
Het bredere punt gaat over hoe kleding wordt gelezen. Een dynastie die bijna drie eeuwen duurde, produceerde alles van keizerlijke hofgewaden tot boerenwerkkleding, en de bewaard gebleven formele stukken zijn meestal degenen die werden bewaard, gecatalogiseerd en gekopieerd door latere revivalisten. Moderne hanfu-ontwerpers, werkend vanuit museumstukken en portretten, reproduceren vaak het meest formele uiteinde van dat spectrum en generaliseren dat vervolgens tot een nationale stijl.
Dat heeft praktische gevolgen voor een beweging die is uitgegroeid van een nichehobby tot een zichtbare aanwezigheid op Chinese straten, in de fotografie en op festivals. Als de referentiegarderobe vooral ceremonieel is, kan alledaagse hanfu stijf en heet gaan aanvoelen, en ontstaat de indruk dat historische Chinese kleding uniform restrictief was, vooral voor vrouwen.
Schilderijen van straatverkopers, kinderen en vrouwen in vrije tijd bieden een correctie. Ze tonen een samenleving die zich kleedde naar weer en werk, met gaas, korte mouwen en open nekken die al lang voor moderne airconditioning comfort tot ontwerpdoel maakte. Dezelfde spanning duikt op in debatten over andere perioden, waar wat in graven en tempels overleeft zelden is wat men naar de markt droeg.
De vraag is nu of revival-ontwerpers blijven grijpen naar het ceremoniële silhouet of die genreschilderijen gaan ontginnen voor snit, stof en gemak, want daar leeft de dagelijkse garderobe van de Ming echt.