Saudi Aramco petrolünü depolamak için yurt dışına bakıyor
Saudi Aramco CEO’su Amin Nasser, dünyanın en büyük petrol ihracatçısının kendi altyapısı vurulduğunda ham petrol akışını sürdürmenin yollarını araması nedeniyle, şirketin yabancı hükümetlerle stratejik petrol rezervlerini kullanma konusunda görüştüğünü söyledi. Perşembe günü bildirilen görüşmeler, Aramco’nun diğer ülkelerin acil durum stoklarında petrol depolamasına ve Suudi tesisleri kesintiye uğrarsa müşterilere hizmet vermek için bu tanklardan çekmesine olanak tanıyacak.
Bu adım, Suudi petrol altyapısına yönelik bir dizi saldırının ardından geldi. Suudi yetkililere göre Eylül ayında bir insansız hava aracı saldırısı, krallığın en önemli petrol boru hattını birkaç gün boyunca durdurdu. Çarşamba günü, Aramco’nun Shaybah petrol sahası ve Dammam havalimanı ayrı ayrı saldırıya uğradı ve her birinde iki kişi öldü. Shaybah sahası, ülkenin güneydoğusundaki geniş çöl Rub’ al Khali’de yer alıyor ve şirketin en büyük üretim varlıklarından biri.
Stratejik petrol rezervleri, genellikle ulusal acil durumlar için tutulan hükümete ait stoklardır. Japonya, Güney Kore ve Uluslararası Enerji Ajansı üyeleri gibi ülkeler, yeraltı mağaralarında ve tank çiftliklerinde yüz milyonlarca varil tutuyor. Bu tür tesislere erişim, Aramco’ya Körfez’den uzak bir tampon sağlayarak, ülkedeki yükleme terminalleri veya boru hatları hasar görse bile Asyalı ve Avrupalı alıcılara petrol teslim etmesine olanak tanıyacak.
Bu fikir, petrol üreticilerinin arz güvenliğine bakışındaki daha geniş bir değişime uyuyor. Onlarca yıl boyunca ithalatçılar, ihracatçılardan gelebilecek kesintilere karşı kendilerini korumak için rezervler oluşturdu. Şimdi bir ihracatçı, aynı rezervleri bir dağıtım ağı olarak kullanmak istiyor. Aramco uzun zamandır Hollanda, Japonya ve ABD dahil olmak üzere yurt dışında depolama ve harmanlama tesislerine sahip, ancak bunlar hükümet rezervleri değil ticari tanklar.
Alıcılar için çekicilik süreklilik. Suudi ham petrolünün büyük kısmını alan Asyalı rafineriler, istikrarlı aylık hacimlerle uzun vadeli sözleşmelere alıştı. Herhangi bir kesinti, onları genellikle daha yüksek fiyatlarla spot kargolar aramaya zorluyor. Aramco ithalatçı ülkelerde varil tutabilirse, sözleşmeli teslimatları programa göre sürdürebilir ve saldırıların ardından gelen fiyat artışlarını yumuşatabilir.
Görüşmeler aynı zamanda Körfez üreticileri daha çekişmeli bir komşulukla karşı karşıyayken gerçekleşiyor. İran’ın İslam Devrimi Muhafızları Ordusu donanması bu hafta, gemiler Hürmüz Boğazı’ndan geçen ve yasa dışı olarak nitelendirdiği rotaları kullanmaya devam ederse çatışmayı genişletebileceği uyarısında bulundu. Dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği bu dar su yolu. Üst düzey bir İran güvenlik yetkilisi, mevcut durumun önümüzdeki üç yıl boyunca enerji piyasalarında sürekli bir kargaşaya yol açabileceğini söyledi. Körfez ülkelerinin İran ile ilişkilerini hızla yeniden tanımladığını ekledi.
Suudi Arabistan güneyden de vuruldu. Suudi liderliğindeki koalisyon bu hafta başkent Riyad üzerinde bir insansız hava aracını durdurup imha ettiğini açıkladı. Yemen’den gelen saldırılar son yıllarda krallığın havalimanlarını ve petrol sahalarını defalarca hedef aldı; Eylül ayındaki boru hattı kapatması da bunlar arasında.
Aramco görüştüğü hükümetleri açıklamadı ve ne kadar depolama kapasitesi aradığını da söylemedi. Şirketin hisseleri, diğer büyük petrol şirketlerininki gibi, arz riskiyle ilgili haberlere duyarlı oldu. Küresel petrol tüccarları için pratik soru, yabancı rezervlerin bir kriz sırasında önemli olacak kadar hızlı kullanılıp kullanılamayacağı ve ithalatçı ülkelerin yabancı bir üreticinin varillerini kendi acil durumları için inşa edilmiş tesislerde park etmesine izin vermeye istekli olup olmadığı.
Nasser’in yorumları, Aramco’nun yurt dışındaki depolamayı kendi tanklarının yerine değil bir tür sigorta olarak gördüğünü gösteriyor. Şirket halihazırda Suudi Arabistan içinde, devasa Muajjiz ve Yanbu terminalleri dahil, dünyanın en büyük depolama sistemlerinden birini işletiyor. Bu ağı sınırların ötesine genişletmek, krallığın ihracatını engellemeyi zorlaştıracak, ancak ticari kaderini ev sahibi hükümetlerin politikalarına daha sıkı bağlayacak.
Şimdilik plan görüşme aşamasında. Açık olan şu ki saldırılar, dünyanın en büyük petrol şirketini yedek varillerini nerede tuttuğunu yeniden düşünmeye itti.