Provinciaal volksspektakel maakt bronstijdrelicten tot decorstukken
In de provincie Hebei zijn de repetities begonnen voor de zesde editie van het festival voor kunst van etnische minderheden, en de backstage is het meest gefotografeerde deel van het theater geworden. Kostuums dragen patronen die zijn overgenomen van het Zhongshan-zegelschrift, het elegante bronsschrift dat wordt geassocieerd met de oude staat Zhongshan, die ooit delen van het huidige Hebei besloeg. Trommels gemodelleerd naar ontwerpen uit de Periode van de Strijdende Staten staan naast rekwisieten geïnspireerd op de Changxin-paleislamp, een vergulde bronzen olielamp in de vorm van een knielende dienaar, in 1968 opgegraven uit een Han-graf in de provincie Mancheng en nu een van de bekendste antiquiteiten van de provincie.
Een presentator van een regionale nieuwszender liep op 27 oktober door de repetitie van de zuidelijke divisie. Volgens het verslag was de zaal al druk bezocht voordat de voorstelling begon, en de backstage stond vol met wat de uitzending etnische symbolen noemde — textiel, instrumenten en voorwerpen uit museumcollecties in plaats van uit een rekwisietenmagazijn.
De inkadering die de organisatoren hebben gekozen, is niet moeilijk te lezen: de voorwerpen moeten een verhaal vertellen van etnische eenheid en een gedeelde band met huis en vaderland, in de bewoordingen van de berichtgeving. Dat is het standaardvocabulaire van deze provinciale festivals, die bestaan om de muziek, dans en kleding van etnische minderheidsgemeenschappen te tonen naast reguliere regionale optredens.
De interessante vraag is wat er met de artefacten gebeurt. De Changxin-paleislamp is een delicaat object met een scharnierende kap die licht kon richten en een lichaam dat was ontworpen om rook naar een reservoir te leiden — een stuk techniek én beeldhouwkunst. Op het podium wordt het iets wat een danser kan dragen. Het Zhongshan-schrift, een decoratieve bronzen inscriptiestijl die de meeste Chinese lezers tegenwoordig niet kunnen lezen, wordt een print op stof. De trommels worden ritme.
Die transformatie is een bekende zet in Chinese culturele programmering, die al enkele jaren museumcollecties naar televisie, podium en toerisme trekt. Het risico is dat erfgoed behang wordt; de kans is dat een publiek van een paar duizend in een provinciaal theater een voorwerp tegenkomt dat het anders alleen achter glas in Shijiazhuang zou zien.
De etnische minderheidsbevolking van Hebei is naar Chinese maatstaven betrekkelijk klein, maar de provincie grenst aan Binnen-Mongolië en herbergt onder meer Hui-, Mantsjoe- en Mongoolse gemeenschappen. Een festival als dit is deels een platform voor die groepen en deels een etalage voor de eigen diepe geschiedenis van de provincie — de staat Zhongshan, de Han-graven bij Mancheng, het brons- en jadewerk dat de musea vult.
Details over het programma, de kaartverkoop en de definitieve voorstellingsdata maakten geen deel uit van het verslag, en het festival is een regionaal evenement, geen nationale uitzending. Maar de repetitiebeelden suggereren dat de productie zwaar leunt op visueel spektakel: historische kostuums, grote trommels, dramatische belichting en een decorontwerp rond herkenbare relieken.
Voor buitenstaanders gaat de les minder over een afzonderlijke voorstelling dan over methode. Provinciale kunstfestivals werken steeds vaker als erfgoedvertalers: ze nemen voorwerpen die een museumlabel nodig hebben en geven ze een beat, een kostuum en een spotlicht. Of dat leest als echte culturele continuïteit of als decoratie hangt af van hoe zorgvuldig het lenen gebeurt — en of het publiek naar huis gaat met de wetenschap wat de lamp werkelijk was.